Diecezja Toruńska

Poświęcenie pomnika poprzedziła Msza św. w kościele pw. Chrystusa Króla. Przybyłych  Sybiraków, reprezentantów władz miasta, młodzież i wychowawców VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru i Gimnazjum nr 6 im. Zesłańców Sybiru wraz z pocztami sztandarowymi, reprezentantów wojska i policji, powitał proboszcz miejsca ks. prał. Andrzej Nowicki.  Mszę św. celebrował bp Józef Szamocki przy współudziale proboszcza ks. prał. A. Nowickiego, ks. prał. Józefa Nowakowskiego kapelana Związku Sybiraków Oddziału Toruńskiego i ks. prał. Stanisława Majewskiego proboszcza parafii pw. Miłosierdzia Bożego i św. s. Faustyny Kowalskiej.

Po Mszy św. na placu przed pomnikiem zebrali się wszyscy uczestnicy uroczystości z bp. Józefem Szamockim, prezydentem Torunia Michałem Zaleskim, reprezentantami władz miasta Torunia i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Przybył także ks. mitrat Mikołaj Hajduczenia oraz przedstawiciele Straży Miejskiej i policji oraz kompani honorowej Wojska Polskiego. Po Hymnie państwowym słowa powitania wygłosił dyrektor Zespołu Szkół nr 1 mgr Zbigniew Matuszewicz. Następnie odsłonięto i poświęcono pomnik.

Po przecięciu wstęgi odśpiewano Hymn Sybiraków i przemówienie wygłosił prezes Związku Sybiraków Oddziału Toruńskiego Jan Myrcha. Powiedział, że „wartością dnia codziennego Sybiraków jest nieść przesłanie umiłowania pokoju, przebaczenia i zgody”. Prezes podkreślił zasługi wielu osób, które przyczyniły się do powstania pomnika – m.in. Zofii Kalisz - honorowego prezesa Oddziału Toruńskiego, oraz członków Związku Sybiraków działających  przy wsparciu ze strony władz miasta Torunia i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Wykonany z granitu strzegomskiego monument to prostopadłościan o wymiarach: długość 120 cm, szerokość 30 cm, wysokość 240 cm. Jego powierzchnia ma dwie części. Górna, polerowana, symbolizuje Rzeczpospolitą – Ojczyznę. Pięć otworów znajdujących się w niej to symbol pustki powstałej w społeczeństwie polskim po dokonaniu pięciu deportacji Polaków w czasie II wojny światowej. Nawiązywać one też mogą do pustych otworów po oknach i drzwiach, które niejednokrotnie oprawcy wyrywali z domów wywożonych rodzin. Prosta linia oddzielająca górną, gładką część od dolnej – chropowatej, fakturalnej powierzchni to horyzont, za którym, daleko, znajduje się utracony dom rodzinny. Dolna część pomnika o szorstkiej fakturze symbolizuje ZSRR - kraj zesłania, miejsce obce, nieprzyjazne Zesłańcom. Jak w odbiciu lustrzanym względem otworów z górnej części pomnika znajdują się tu prostokątne kamienne płytki z datami deportacji. To jakby wtłoczone w trudne, surowe warunki pięć grup Polaków-Zesłańców oderwanych od kraju, oddzielonych od siebie, pozostawionych samym sobie. U podnóża pomnika znajduje się mała tabliczka z napisem "Zesłańcy Sybiru".

Helena Maniakowska

Galeria zdjęć znajduje się na stronie torun.pl