Sobota, 18 lipca 2026

Sąd Biskupi

Kuria Diecezjalna

Sąd Biskupi

Iudicium Episcopale Dioecesis Thoruniensis

Sąd Biskupi Diecezji Toruńskiej rozpoznaje w I instancji sprawy o stwierdzenie nieważności małżeństwa oraz inne sprawy kościelne należące do właściwości sądu diecezjalnego. Postępowanie prowadzone jest zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego i przepisami wykonawczymi.

Dane kontaktowe

Praca Sądu

  • Porady prawne W siedzibie Sądu udzielane są bezpłatne porady prawne po wcześniejszym umówieniu.
  • Dni wolne Dni wolne od pracy Sądu pokrywają się z dniami wolnymi w Kurii Diecezjalnej Toruńskiej.
  • Przerwa wakacyjna sierpniu Sąd Biskupi Diecezji Toruńskiej jest nieczynny.

Sąd Biskupi nie prowadzi korespondencji urzędowej drogą elektroniczną. Wszelkie zapytania, prośby, zgłoszenia lub inne sprawy wymagające urzędowej odpowiedzi należy przesyłać do Sądu w formie pisemnej, własnoręcznie podpisane, z podaniem adresu do korespondencji.

Skład Sądu Biskupiego

Audytor

  • mgr Robert Schmelter

Notariusz

  • ks. Marcin Kania
Procedura wnoszenia spraw o nieważność małżeństwa

Postępowanie o stwierdzenie nieważności małżeństwa wszczyna się na pisemny wniosek strony (skarga powodowa). Poniżej zebrane są podstawowe informacje porządkujące proces — szczegóły każdej sprawy ustalane są indywidualnie po kontakcie z sekretariatem Sądu.

Wymagane dokumenty

Do skargi powodowej należy dołączyć:

  • aktualną metrykę chrztu obojga małżonków (z adnotacją o zawartym małżeństwie),
  • świadectwo zawarcia małżeństwa kościelnego,
  • odpis prawomocnego wyroku rozwodowego sądu cywilnego,
  • dane stron procesowych oraz dane świadków (zwykle 3–5 osób),
  • inne dokumenty istotne dla sprawy — np. zaświadczenia lekarskie, dokumentację psychologiczną, wcześniejszą korespondencję.

Wzór skargi powodowej i szczegółową listę dokumentów można uzyskać w sekretariacie Sądu po uprzednim kontakcie mailowym.

Opłaty sądowe

Postępowanie podlega opłatom sądowym pokrywającym częściowo koszty pracy Sądu. Wysokość opłat ustalana jest przez Biskupa Toruńskiego i przekazywana stronie wraz z przyjęciem sprawy do rozpoznania.

  • opłata sądowa za rozpoznanie sprawy w I instancji,
  • ewentualne koszty opinii biegłych (psychologa, psychiatry, seksuologa) — jeśli sprawa wymaga ekspertyzy,
  • opłata za apelację, jeżeli sprawa kierowana jest do II instancji.

Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej mogą wnosić o częściowe lub całkowite zwolnienie z opłat. Decyzję podejmuje Wikariusz Sądowy na podstawie złożonego wniosku.

Czas trwania procesu

Postępowanie w I instancji powinno zakończyć się — zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego — w ciągu roku od zawiązania sporu. W praktyce czas trwania zależy m.in. od:

  • zebrania pełnego materiału dowodowego (przesłuchania stron, świadków),
  • konieczności sporządzenia opinii biegłych,
  • obciążenia Sądu bieżącymi sprawami.

Po wyroku I instancji akta przesyłane są z urzędu do II instancji (Sąd Metropolitalny). Strony nie składają wówczas osobnej apelacji — chyba że wyrok jest dla nich niekorzystny.

Pierwszy kontakt

Aby rozpocząć sprawę:

  1. Napisz wiadomość na adres sad_sekretariat@diecezja.torun.pl z prośbą o informację o procedurze.
  2. Sekretariat odpowie z listą wymaganych dokumentów i wzorem skargi powodowej.
  3. Skargę wraz z załącznikami złóż w formie pisemnej, własnoręcznie podpisaną, na adres Sądu (ul. Łazienna 18, 87-100 Toruń).
  4. Po przyjęciu sprawy do rozpoznania otrzymasz informacje o dalszych krokach i wysokości opłat.
Adwokaci kościelni

Adwokaci i pełnomocnicy działający przy Sądzie Biskupim Diecezji Toruńskiej:

Adwokaci i pełnomocnicy nie są pracownikami Sądu Biskupiego Diecezji Toruńskiej. Za wszelkie kwestie związane z honorarium i umową Sąd Biskupi Diecezji Toruńskiej nie ponosi odpowiedzialności.

Ostrzeżenie: Przestrzegamy P.T. Petentów przed szukaniem pomocy w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa u osób lub kancelarii adwokackich ogłaszających się w prasie lub za pośrednictwem Internetu. Osoby te często nie mają żadnych uprawnień do występowania w sądach kościelnych w roli adwokatów. W większości przypadków nie dysponują też wystarczającą wiedzą z zakresu prawa kanonicznego. Żądając bezpodstawnie bardzo wysokich opłat za swoje usługi, niejednokrotnie nieuczciwie wykorzystują szczere pragnienie rozwiązania trudnych spraw osób, które zwracają się do nich po pomoc. Praktyka sądowa wskazuje też na to, że tego rodzaju „pomoc" nie jest efektywna, a uciekanie się do proponowanych przez takie osoby środków rodzi uzasadnione podejrzenia o chęć nieuczciwego osiągnięcia pożądanego wyroku.

Redakcja portalu

Centrum Medialne
Diecezji Toruńskiej

ks. Przemysław Witkowski
Redaktor naczelny
ul. Łazienna 18
87-100 Toruń