Jan Paweł II w Toruniu 7 czerwca 1999 roku
Znamienny to fakt, że owo doniosłe dla młodej diecezji wydarzenie historyczne i religijne miało nastąpić w przededniu Wielkiego Jubileuszu 2000. W grodzie Kopernika zaplanowano spotkanie Ojca Świętego ze światem nauki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika oraz akt beatyfikacji ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego wraz z nabożeństwem czerwcowym na toruńskim lotnisku. Bp Jan Chrapek, koordynator prac związanych z przygotowaniem wizyty, nazwał spotkanie na uniwersytecie „katedrą rozumu”, zaś spotkanie na lotnisku „katedrą modlitwy i wiary”.
W nawiązaniu do nabożeństwa czerwcowego, powiedział: „Serce Jezusa objawia najgłębiej i najpełniej cechy natury Boga i Człowieka (…) Ta wielka tajemnica, nieskończona miłość Boga do nas w Chrystusie, jest i będzie podstawą Jubileuszowego Roku ukazującego fakt Wcielenia. (…) Jest to zgodne z tym, co głosi Papież od początku swego pontyfikatu, zgodnie z głównym hasłem tej wizyty Bóg jest miłością”. (Głos z Torunia, nr 5(215), 1999).
Bp Andrzej Suski w słowie skierowanym do diecezjan przed przyjazdem Ojca Świętego powiedział: „Dzień 7 czerwca zapisze się złotymi zgłoskami w dziejach naszej diecezji i naszej ziemi. Jesteśmy świadomi doniosłości wizyty apostolskiej w Toruniu, jej szczególnego znaczenia także z tego względu, że po raz pierwszy Pasterz Kościoła powszechnego nawiedzi tę ziemię i nasz młody Kościół lokalny w siódmym roku jego istnienia. Jak pierwsi chrześcijanie prosili św. Piotra: „Przybądź do nas bez zwłoki” (Dz 9,38), tak również nasze serca oczekują Piotra tych czasów z uczuciami radości i nadziei, że umocni wiarę swoich braci oraz odnowi ducha naszej wspólnoty”. (Toruńskie Wiadomości Kościelne, nr 1-2, 1999, s. 22).
Przybycie Ojca Świętego do Torunia odbyło się według wcześniej ustalonego programu. 7 czerwca dzwon Tuba Dei zabrzmiał z całą swą mocą. Niegdyś witał koronowane głowy i innych dostojników, jednak po raz pierwszy jego tony oznajmiły przybycie do Torunia Pasterza Kościoła katolickiego. Papież przyleciał z Bydgoszczy i wylądował na toruńskim lotnisku o godz. 13.35, gdzie został powitany przez władze lokalne i hierarchię Kościoła. Następnie przejechał papamobile na Stare Miasto, by w Domu Biskupim zjeść obiad i odpocząć. Później prywatnie odwiedził toruńską katedrę Świętych Janów, gdzie pomodlił się i przed kaplicą chrzcielną zaintonował pieśń Salve Regina
W Auli UMK na Jego Świątobliwość oczekiwało 1200 osób reprezentujących najważniejsze ośrodki myśli naukowej, w tym delegaci 200 szkół wyższych z całej Polski. Było to pierwsze spotkanie Papieża ze światem nauki na świeckiej uczelni polskiej. Wśród zaproszonych gości wielu było w togach: czerwonych rektorskich i czarnych dziekańskich. Główna myśl spotkania nawiązywała do encykliki Jana Pawła II „Fides et ratio”, koncentrując się wokół spraw wiary i poszukiwania sensu istnienia w aspekcie badań naukowych. W rozważaniach nie pominięto osoby wielkiego torunianina Mikołaja Kopernika i jego listu skierowanego do papieża Pawła III w 1542 r., z okazji publikacji dzieła „O obrotach sfer niebieskich”. Jan Paweł II w swym wystąpieniu poruszył najistotniejsze zagadnienia związane z rozwojem nauki polskiej. Wykazał głębokie zrozumienie wszystkich jej problemów w procesie przemian, odniósł się również do ogólnoświatowych tendencji rozwoju nauki i postępu technicznego. Wskazując na współczesne zagrożenia: sceptycyzm, agnostycyzm, relatywizm i nihilizm, Ojciec Święty powiedział, że ludziom nauki i kultury powierzona została szczególna odpowiedzialność za prawdę.
Podkreślił, że działalność naukowa ma sens tylko wówczas, gdy będzie ona odniesiona do miłości. W nawiązaniu do listu Mikołaja Kopernika wypowiedział takie słowa: „Chociaż dla samego Kopernika jego odkrycie stało się źródłem jeszcze większego podziwu dla Stwórcy świata i potęgi rozumu ludzkiego, to dla wielu było powodem poróżnienia rozumu z wiarą”. „Szczęść Boże nauce polskiej, profesorom i studentom” powiedział na zakończenie Papież. Owacyjnie żegnany, przy dźwiękach Gaude Mater Polonia opuścił toruński uniwersytet.
Podczas oczekiwania na Ojca Świętego przez 300-tysięczną rzeszę wiernych, na toruńskim lotnisku odbyła się Msza św., poprzedzająca beatyfikację ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego, odprawiona przez współwięźnia z obozu koncentracyjnego w Dachau, ks. kard. Adama Kozłowieckiego, jezuitę, pracującego od ponad 50 lat na misjach w Zambii. Piękna sceneria ołtarza papieskiego, nawiązująca formą do gotyckich sklepień strzelistych świątyń Torunia, z głównym elementem repliką oryginalnej, XIV-wiecznej rzeźby Ukrzyżowania na Drzewie Życia z kościoła św. Jakuba, wreszcie wielobarwne herby miast diecezji i nawiązujące do nich bramy, które wiodły wiernych do poszczególnych sektorów, wszystko to wprowadzało niepowtarzalną atmosferę. Około godz. 18.00 tłum wiernych z wielkim entuzjazmem i wzruszeniem powitał Ojca Świętego śpiewem: „Bądź pozdrowiony, Gościu nasz!”. Oprawę liturgiczną przygotował 1200-osobowy chór pod dyrekcją Romana Gruczy.
Biskup Ordynariusz podczas powitania Dostojnego Gościa powiedział m. in.: „Oto przed Tobą, Ojcze Święty, ściele się ziemia toruńska, nadwiślańska, pomorska ziemia nasza, objęta ramionami dwóch rzek: Drwęcy i Osy. Jest to ziemia Wojciechowego szlaku nad Bałtyk, pole misyjnej działalności biskupa Chrystiana, niejako ogród wydający liczne owoce świętości. Tu bowiem w ciągu stuleci rozwijały się kwiaty Jezusowych błogosławieństw: Juta z Chełmży, Jan z Łobdowa, Magdalena z Mortąg, Bernard z Wąbrzeźna, Maria Karłowska, Stefan Frelichowski. Idąc przez tę ziemię, rzucali ziarno na zasiew. Są dla nas natchnieniem i porywającym przykładem ad maiora. To samo również przypominają gotyckie sklepienia i wieże naszych świątyń, wpisane od wieków w pejzaż tej ziemi, będące świadectwem wiary i wzniosłych dążeń poprzednich pokoleń”. Podczas aktu beatyfikacji Ojciec Święty włączył w poczet błogosławionych ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego, będącego – jak to określił bp Andrzej Suski – „żywym i porywającym wzorem dla młodych kapłanów i seminarzystów”. Papież otrzymał w darze m. in. relikwie Błogosławionego. Wręczył je Stanisław Bieńka, współwięzień ks. Frelichowskiego w Dachau, który zabezpieczył je w obozie koncentracyjnym. W uroczystości uczestniczyła także siostra ks. Wicka, Marcjanna Jaczkowska. Podczas modlitewnej refleksji nabożeństwa do Najświętszego Serca Pana Jezusa, któremu przewodniczył ks. kard. Franciszek Macharski, nieodparcie nasuwały się słowa z dziennika ks. Frelichowskiego: „Muszę być kapłanem wedle serca Chrystusa”. Słowa Ojca Świętego: „Pozdrawiam bliski memu sercu Toruń i piękne Pomorze Nadwiślańskie” wzbudziły spodziewany aplauz. Papież apelował także: „Niech wołanie o pokój z tego miejsca dotrze do wszystkich na całym świecie. (…) Oby świt Trzeciego Tysiąclecia stał się początkiem nowej ery, w której szacunek dla każdego człowieka i braterska solidarność między narodami przezwyciężą z Bożą pomocą kulturę nienawiści, przemocy i śmierci”. Papież zawierzył Diecezję Toruńską Matce Bożej Nieustającej Pomocy i błogosławionemu męczennikowi ks. S. W. Frelichowskiemu. Wizyta Ojca Świętego w Toruniu była nie tylko wielkim świętowaniem i radością ze wspólnego przebywania i wspólnej modlitwy. Przyniosła wiele owoców duchowych. Jednym z przykładów jest „Wielka księga duchowych darów Diecezji Toruńskiej”, do której na 318 stronach wpisało się 11 tysięcy osób, ofiarując Papieżowi zobowiązania indywidualnej modlitwy, cierpienia i chrześcijańskiego miłosierdzia. Spotkanie z Janem Pawłem II w Toruniu w 1999 r. było niewątpliwie najważniejszym wydarzeniem w życiu Diecezji Toruńskiej. To wielkie przeżycie duchowe i religijne odmieniło diecezjan wewnętrznie. Słowa Ojca Świętego, usłyszane 7 czerwca, stały się drogowskazem i nadzieją nie tylko na Rok Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa, ale również na kolejne lata nowego Milenium: „Dzięki składam Bogu, że dane mi było dzisiaj nawiedzić Toruń, prastary gród nad Wisłą i wspólnie z Wami, a także z głębi dziejów Kościoła na tej ziemi, wyznać na nowo Bożemu Sercu: Twoją jesteśmy własnością i do Ciebie należeć chcemy. Niech to wspólne wyznanie i zawierzenie stanie się bramą Trzeciego Tysiąclecia, radosnym przejściem w nowe czasy
Teresa Tylicka