W latach 50. minionego wieku, kiedy szczególnie mocny był kult Matki Bożej Częstochowskiej, figurkę zdjęto z ołtarza i w to miejsce zawieszono bogato zdobiony obraz Czarnej Madonny. Gotycka figurka trafiła natomiast do parafialnego magazynu – wspomina ks. kan. Zbigniew Markowski, kustosz nowomiejskiego sanktuarium. Kiedy w parafii pojawiła się Diecezjalna Komisja Konserwatorska, figurkę zabrano do Pelplina i umieszczono w ekspozycji Muzeum Diecezjalnego im. bp. Stanisława Wojciecha Okoniewskiego. Tam perełka sztuki gotyku cieszyła oczy zwiedzających przez ponad 20 lat. Ks. Wincenty Pytlik, dyrektor muzeum w Pelplinie i diecezjalny konserwator zabytków, ocenia, że sama figurka pochodzi z 1390 r. Srebrna koszulka natomiast jest z epoki baroku. Z tego okresu pochodzą też polichromie na twarzy Madonny i Dzieciątka trzymającego w ręku gołębia. W naszych pracowniach dokonano konserwacji zabytku – dodaje ks. Pytlik.

Matka Boska Nowomiejska została przekazana bazylice św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście na mocy dekretu bp. Jana Szlagi, ordynariusza diecezji pelplińskiej, który zrzekł się prawa własności do zabytku.

Stanisław R. Ulatowski