2023-10-29
Fot. Agata Mieczkowska
W niedzielę, 29 października odbyły się uroczystości związane z 84. rocznicą pierwszych straceń Polaków na Barbarce.
Wydarzenie w podtoruńskim lesie z 1939 roku było częścią zaplanowanej Zbrodni Pomorskiej, która miała na celu eksterminację ludności polskiej, w szczególności członków polskiej elity społecznej i intelektualnej. Wśród 600 ofiar byli między innymi żołnierze, nauczyciele, politycy, duchowni, lekarze, ale także mieszkańcy innych stanów i zawodów.
W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele władz. Między innymi zastępca prezydenta Torunia Zbigniew Fiderewicz, sekretarz województwa Marek Smoczyk, a także starosta powiatu toruńskiego Marek Olszewski. Ofiary zamordowane przez Niemców w 1939 roku upamiętnili także: duchowni, służby mundurowe, wojsko, harcerze, kombatanci, przedstawiciele środowisk naukowych, a także przybyli na uroczystość mieszkańcy Torunia i okolic.
Eucharystii przewodniczył ks. kan. Wojciech Miszewski, a homilię wygłosił dk. prof. Waldemar Rozynkowski, który zwrócił szczególną uwagę na słowo – pamięć.
- Pamięć jest niezwykle ważna w chrześcijaństwie. Biblijna pamięć to przede wszystkim pamięć o spotkaniach, które wprowadzały człowieka w relację z Bogiem.
Podczas kazania zgromadzeni wierni mieli okazję uświadomienia sobie jak ważne jest Miejsce Pamięci Narodowej Barbarka. Dk. prof. Rozynkowski zaznaczył, że ważną częścią tego miejsca jest znajdujący się tam cmentarz.
- Barbarka ma też momenty zapomnienia. Mówimy o tym miejscu jako miejscu pamięci, ale wydaje się, że zapomnieliśmy o tym, że ważną częścią tej pamięci jest obecność w tym miejscu cmentarza. Spoczywają tu ciała 87 osób ekshumowanych 19 października 1946 roku. Na tym małym cmentarzu komunalnym spoczywają prochy Polaków, których spalono tutaj w 1944 roku. Niemcy wydobywając ciała z czterech dużych mogił, jedną przeoczyli. Znamy już 14 osób z imienia i nazwiska, które zostały ekshumowane. – mówił dk. Waldemar Rozynkowski.
Na koniec homilii diakon zwrócił się do wiernych mówiąc. - To nie jest tak, że pamięć Barbarki zatoczyła swój zamknięty krąg. Jestem przekonany, że jest ona cały czas do odkrywania i pielęgnowania.
Po zakończonej Mszy Świętej miała miejsce część patriotyczna. Zgromadzeni odśpiewali hymn narodowy, a także wysłuchali przemówień okolicznościowych. Głos zabrał zastępca prezydenta Torunia Zbigniew Fiderewicz. - Trudno nam wyobrazić te chwile, gdy ten sam podtoruński las 84 lata temu wielokrotnie zamierał pod echem karabinowych strzałów i dokonanych tu zbrodni. Toruń wcześniej takiego pogromu nie doświadczył. W związku z tym Miejsce Pamięci Narodowej na Barbarce traktujemy w Toruniu i w okolicach naszego miasta jako symbol polskiej martyrologii. Tutaj modlimy się za poległych, okazujemy pocieszenie i żal wobec ich najbliższych i krewnych. Swoją obecnością dodajemy im otuchy i wsparcia.
Podczas uroczystości odczytano także Apel Poległych, w których wspomniano wszystkich „rodaków, najbliższych, dla których Ojczyzna do końca pozostała dobrem najwyższym, a swoją ofiarą życia poświadczyli, że jeszcze Polska nie zginęła”.
Salwę honorową wykonała kompania honorowa wysatwiona przez Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia. Następnie delegacje złożyły wiązanki kwiatów, a także zapaliły znicze pod pomnikiem upamiętniającym ofiary zbrodni hitlerowskiej.
Tekst i zdjęcia: Agata Mieczkowska
GALERIA ZDJĘĆ
SZTAFETA MODLITWY W INTENCJI RODZIN
