Diecezja Toruńska

Cecylia Maria Iwaniszewska z hrabiów Łubieńskich urodziła się 24 listopada 1928 r. w Warszawie. Jej ojciec Marian Henryk hrabia Łubieński i matka Zofia Ślaska wywodzili się z zasłużonych rodzin ziemiańskich o bogatych tradycjach patriotycznych i religijnych. Jej bliskimi krewnymi byli m. in. Czcigodny Sługa Boży ojciec Bernard Alojzy Łubieński CSsR, zwany Apostołem Polski oraz matka Maria Cecylia Łubieńska OSU, wieloletnia przełożona generalna urszulanek w Polsce.

Dzieciństwo spędziła w Warszawie oraz w Bydgoszczy (lata 1937–1939). W okresie okupacji niemieckiej wraz z rodzicami i siostrami została wysiedlona przymusowo do Warszawy. Po maturze, zdanej w II Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy, w grudniu 1945 r. Cecylia Iwaniszewska podjęła studia na nowoutworzonym Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Studiowała matematykę i astronomię. Zamierzała wówczas przygotować się do wykonywania zawodu nauczyciela matematyki.

Od 1946 r. aktywnie działała w utworzonym przy kościele jezuitów p.w. Ducha Świętego w Toruniu duszpasterstwie akademickim, w Sodalicji Mariańskiej Akademiczek i w Caritas Academica. W latach 1946–1949 wielokrotnie współorganizowała z ojcami jezuitami rekolekcje oraz letnie obozy formacyjne dla studentów i młodych pracowników naukowych UMK. Przez kilkadziesiąt lat związana z kościołem akademickim służyła wsparciem i pomocą kilku pokoleniom toruńskich jezuitów.

W czasie studiów, od 1 września 1947 r. została zatrudniona jako zastępca młodszego asystenta w Obserwatorium Astronomicznym UMK. Studia ukończyła w sierpniu 1950 r. i była pierwszym absolwentem astronomii w historii UMK. W szczytowym okresie represji stalinowskich – od grudnia 1950 r. do sierpnia 1951 r. – z powodów politycznych była zwolniona z pracy w UMK. W tym czasie pracowała dorywczo m. in. wykonując korekty tekstów naukowych.

Po przywróceniu do pracy na Uczelni prowadziła różnorodne zajęcia dydaktyczne, ale przede wszystkim wiele czasu poświęcała organizacji Biblioteki Obserwatorium Astronomicznego UMK. W latach 1952–1954 odbyła na UMK studia aspiranckie (doktoranckie). Współpracowała z profesorami Wilhelminą Iwanowską i Władysławem Dziewulskim. W 1952 r. wyszła za mąż za astronoma Henryka Iwaniszewskiego (1922–1981), z którym doczekała się synów Stanisława i Jana.

W 1959 r. uzyskała doktorat na podstawie rozprawy poświęconej strukturze Drogi Mlecznej w wybranym polu gwiazdozbioru Strzała. Po doktoracie awansowała na stanowisko adiunkta, a następnie starszego wykładowcy (lata 1962–1989). Przez wiele lat prowadziła zajęcia dydaktyczne m. in. dla studentów: astronomii, fizyki, biologii, geografii, archeologii. Uczestniczyło w nich blisko 8,5 tysiąca studentów. W latach 1980–1984 pełniła funkcję Zastępcy Dyrektora Instytutu Astronomii UMK.

Była autorem 50 prac naukowych w języku angielskim, zamieszczonych w najbardziej prestiżowych, zagranicznych czasopismach naukowych. Ponadto była autorem 200 artykułów naukowych, artykułów popularno-naukowych i sprawozdań w języku polskim, angielskim, francuskim, hiszpańskim i czeskim. Opublikowała również kilka prac naukowych o charakterze dydaktycznym. Szczególne znaczenie dla promocji miasta Torunia oraz popularyzacji postaci Mikołaja Kopernika miała jej aktywność naukowa i społeczna w początkach lat 70. XX w., w związku z przygotowaniami obchodów 500. rocznicy urodzin twórcy teorii heliocentrycznej.

W grudniu 1983 r. – wraz z profesorem Karolem Górskim – była jednym z 16 członków – założycieli reaktywowanego, po rozwiązaniu przez władze stanu wojennego Klubu Inteligencji Katolickiej w Toruniu (pod nazwą Toruński Klub Katolików). Ważnym rysem działalności klubowej – pielęgnowanym szczególnie przez Cecylię Iwaniszewską – był ekumenizm. Od lat 80. XX w. była jedną z prekursorek i promotorek ekumenizmu w diecezji chełmińskiej, a później toruńskiej. Regularnie uczestniczyła w spotkaniach katolików z prawosławnymi i ewangelikami, z wielką energią włączyła się w rozwój idei Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan.

Od kwietnia 1994 r. do czerwca 2017 r. była Prezesem Klubu Inteligencji Katolickiej w Toruniu. Na szczególną uwagę zasługuje jej działalność odczytowa, prelekcyjna i wykładowa. Była niestrudzoną popularyzatorką katolickiej nauki społecznej, nauczania Soboru Watykańskiego II, organizatorem kilkudziesięciu sympozjów i konferencji naukowych o tematyce duszpasterskiej, religijnej i stricte teologicznej. W okresie jej prezesowania zrealizowano szereg programów stypendialnych oraz akcji charytatywnych adresowanych m. in. do dzieci i młodzieży ze środowisk zagrożonych oraz do Polaków z Białorusi i Ukrainy. Ważnym elementem pracy formacyjnej była również popularyzacja osoby i nauczania św. Jana Pawła II. Przygotowując jubileusze Klubu w 2008 i w 2017 r. przyczyniła się do upamiętniania jego historii. W czerwcu 2017 r. Klub Inteligencji Katolickiej w Toruniu nadał jej tytuł Honorowego Prezesa.

Obok działalności w Klubie Inteligencji Katolickiej w Toruniu, przez wiele lat pełniła odpowiedzialne funkcje m. in. w Towarzystwie Naukowym w Toruniu, Towarzystwie Miłośników Torunia oraz Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym. Współuczestniczyła także w powoływaniu Stowarzyszenia Absolwentów UMK w Toruniu i była jego członkiem od początku istnienia. W latach 1985–1988 była przewodniczącą Komisji Nauczania Astronomii w Międzynarodowej Unii Astronomicznej. W 2013 r. została uhonorowana przez Radę Miasta Torunia Medalem „Za zasługi dla Miasta” na wstędze, w 2017 r. Medalem Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego „Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis”, a w 2026 r. wyróżnieniem UMK – Convallaria Copernicana.

Tekst: Prof. UMK dr hab. Michał Białkowski