Centralnym punktem wydarzenia była Msza św. pod przewodnictwem ks. kan. Wojciecha Miszewskiego, proboszcza parafii św. Antoniego w Toruniu. Na wspólnej modlitwie obecny był również ks. prał. Józef Nowakowski. Homilię wygłosił dk. prof. Waldemar Rozynkowski. Eucharystia zgromadziła wielu mieszkańców Torunia oraz okolicznych miejscowości. Po jej zakończeniu przy pomniku pomordowanych miał miejsce Apel Pamięci, a następnie złożenie kwiatów.

Aresztowani jesienią 1939 roku mieszkańcy Torunia oraz okolicznych miejscowości byli przetrzymywani w toruńskim Forcie VII. Nikt nie spodziewał się, że wielu z nich zakończy życie w położonym nieopodal lesie w Barbarce. Trudno ustalić dokładną liczbę ofiar, według ustaleń badaczy, na pewno zginęło tu 298 osób, a kolejne 33 z dużym prawdopodobieństwem. Tyle znamy ich imion i nazwisk. Wszystkich zamordowanych mogło być jednak nawet około 600 osób.

Ofiarami zbrodni byli mieszkańcy: Torunia (81 osób), Chełmży (32), Brzeczki (13), Grębocina (10), Skąpego (10), Skłudzewa (10), Złotorii (10), Gostkowa (9), Zelgna (9), Grzywny (8), Brzozy (7), Czarnowa (7), Kamionek (6), Łubianki (6), Toporzyska (6) i innych miejscowości powiatu toruńskiego. Przekaz tej połączonej wspólnoty męczenników z różnych miejsc jest bardzo wyraźny- ich śmierć nie stała się ich końcem. Każda z tych miejscowości wnosi bowiem do wspólnego skarbca pamięci o nich swoją własną pamięć.


dk. prof. Waldemar Rozynkowski