Rok Jubileuszowy / Odpusty
Odpust jubileuszowy
Dar miłosierdzia Boga
W Kodeksie Prawa Kanonicznego (kan. 992) odnajdujemy następującą definicję: „Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, odpuszczone już co do winy." Otrzymuje go wierny, odpowiednio przygotowany i po wypełnieniu określonych warunków, przez działanie Kościoła — sługi odkupienia, autorytatywnie dysponującego skarbcem zadośćuczynień Chrystusa i świętych.
Natura grzechu i jego skutki
Aby dobrze zrozumieć, czym jest odpust, trzeba pojąć naturę grzechu. Ma on zawsze podwójny skutek nazywany karą wieczną i karą doczesną.
Kara wieczna wynika z tego, iż grzech ciężki — pozbawiając nas zjednoczenia z Bogiem — pozbawia nas szczęścia wiecznego. Świadome i dobrowolne odrzucenie Bożej miłości ma swoje dramatyczne konsekwencje. Kara wieczna jako skutek grzechu darowana jest wraz z przebaczeniem otrzymanym od Boga w sakramencie pokuty i pojednania.
Grzech jednak zawsze pociąga za sobą destrukcyjne konsekwencje. Powoduje nieuporządkowane przywiązanie do stworzeń, a także rany, które zadajemy sobie i innym ludziom. Wprowadza nieład w porządku świata. Oczyszczenie z tych następstw grzechów nazywa się karą doczesną i dokonuje się przez stan czyśćca, ale także przez cierpienie na ziemi.
Odpust jest zatem darowaniem kary doczesnej za grzechy, odpuszczone już co do winy na spowiedzi świętej. Może być zupełny (darowanie kary w całości) lub cząstkowy (darowanie pewnej części kary doczesnej). Źródłem odpustów są zasługi Chrystusa, Maryi Dziewicy i wszystkich świętych, zebrane w skarbcu Kościoła.
- 1 Intencja uzyskania odpustu
Za siebie lub na sposób wstawienniczy za zmarłych (nie można ofiarować odpustu za innych żyjących).
- 2 Wewnętrzny brak przywiązania do jakiegokolwiek grzechu
Nawet do grzechu lekkiego.
- 3 Spełnienie konkretnego czynu
Czyn, do którego przywiązana jest łaska odpustu (wymienione poniżej).
- 4 Sakrament pokuty i pojednania
Spowiedź święta — może być sprawowana na wiele dni przed lub po spełnieniu czynu odpustowego.
- 5 Komunia Eucharystyczna
Wypada, by Komunia św. została dopełniona w dniu, w którym spełnia się czyn odpustowy.
- 6 Modlitwa w intencjach Ojca Świętego
Nie trzeba ich szczegółowo znać; odmawia się jeden raz Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo.
Niespełnienie któregoś z powyższych warunków powoduje, że zyskiwany odpust jest cząstkowy. Po jednej spowiedzi można uzyskać wiele odpustów zupełnych; natomiast po jednej Komunii świętej i jednej modlitwie w intencjach papieża — tylko jeden odpust zupełny. Odpust zupełny można zyskać jeden raz dziennie; cząstkowy — kilka razy.
Pobożna pielgrzymka
- do dowolnego świętego miejsca jubileuszowego z pobożnym uczestnictwem we Mszy Świętej, udzieleniu sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego lub w Sakramencie Namaszczenia Chorych, nabożeństwie Słowa Bożego, Liturgii Godzin (godzina czytań, jutrznia, nieszpory), Drodze Krzyżowej, różańcu, recytacji hymnu Akatystu, nabożeństwie pokutnym zakończonym indywidualną spowiedzią;
- w Rzymie — do co najmniej jednej z czterech Papieskich Bazylik Większych: św. Piotra na Watykanie, Najświętszego Zbawiciela na Lateranie, Matki Bożej Większej, św. Pawła za Murami;
- w Ziemi Świętej — do co najmniej jednej z trzech bazylik: Grobu Świętego w Jerozolimie, Narodzenia Pańskiego w Betlejem, Zwiastowania Pańskiego w Nazarecie.
Dzieła pokuty i miłosierdzia
- Uczestnictwo w duchu pobożności w misjach ludowych, rekolekcjach lub spotkaniach formacyjnych poświęconych tekstom Soboru Watykańskiego II i Katechizmu Kościoła Katolickiego — w kościele lub innym odpowiednim miejscu, według zamysłu Ojca Świętego.
- Wypełnienie dzieła miłosierdzia i pokuty, które świadczy o podjętym nawróceniu. Uczynki miłosierdzia względem ciała: głodnych nakarmić, spragnionych napoić, nagich przyodziać, przybyszów w dom przyjąć, chorych nawiedzać, więźniów pocieszać, umarłych pogrzebać. Uczynki miłosierdzia względem ducha: wątpiącym dobrze radzić, nieumiejętnych pouczać, grzeszących upominać, strapionych pocieszać, urazy chętnie darować, przykrych cierpliwie znosić, modlić się za żywych i umarłych.
- Odwiedzenie i poświęcenie czasu potrzebującym (chorym, więźniom, samotnym osobom starszym, niepełnosprawnym), pielgrzymując niejako do obecnego w nich Chrystusa. Te odwiedziny można powtarzać w ciągu Roku Świętego, uzyskując za każdym razem odpust zupełny, nawet każdego dnia.
- Podjęcie działania wyrażającego ducha pokuty: powstrzymanie się przez jeden dzień od błahych rozrywek (także wirtualnych, jak media i sieci społecznościowe) oraz od zbędnej konsumpcji (post, wstrzemięźliwość), połączone z przekazaniem odpowiedniej sumy ubogim. Wspieranie dzieł o charakterze religijnym lub socjalnym — obrony życia, opieki nad opuszczonymi dziećmi, młodzieżą, starcami, migrantami — oraz zaangażowanie wolontariackie.
- Przyjęcie papieskiego błogosławieństwa z odpustem zupełnym — udzielonego przez biskupa diecezjalnego lub eparchialnego — przy okazji głównych uroczystości w katedrze i w poszczególnych kościołach jubileuszowych.